Тегін скиндер ме, әлде телефоннан айырылу ма: алаяқтар балаларды бопсалау үшін Apple ID-ді қалай қолданады?

Ойын саласындағы алаяқтық тек ойын аккаунттарын ұрлаумен шектелмейтін болды. Бүгінде қаскөйлер балалардың сенгіштігін пайдаланып, олардың смартфондарын бұғаттайды да, кейін құрылғыны ашып беру үшін ақша бопсалайды. Бұл жаңа схеманың негізінде әлеуметтік инженерия жатыр – мұнда құрбанды айла-шарғы арқылы өз құрылғысына кіруге рұқсатты өз қолымен беруге көндіреді.

Неліктен дәл балалар құрбан болады?

Roblox, Brawl Stars, Genshin Impact сияқты танымал онлайн-ойындар баяғыда тек ойыншылардың араласатын орны емес, алаяқтардың да алаңына айналған. Олар балаларға тегін ойын валютасын, сирек кездесетін заттар, скиндер немесе деңгейі көтерілген дайын аккаунттар береміз деп алдайды.

Әдетте, байланыс ойын чатында, Telegram немесе Discord желілерінде басталады. Алаяқ өзін тәжірибелі ойыншы ретінде таныстырып, бірнеше қарапайым әрекетті орындау арқылы бонус алуды ұсынады.

Дәл осы кезеңде ол баладан ойынды жүктеп алу, ойын ішіндегі контентке қол жеткізу немесе сыйлықты іске қосу үшін оның iPhone немесе iPad құрылғысында бөгде адамның Apple ID аккаунтына кіруді сұрайды. Көптеген балалар Apple ID жай ғана логин емес, бүкіл құрылғыны басқаратын кілт екенін түсіне бермейді.

Бұл схема қалай жұмыс істейді?

Бала бөтен Apple ID-ге кірген сәтте, қаскөй құрылғыны қашықтан басқару үшін Apple сервистерін пайдалану мүмкіндігіне ие болады.

Көп жағдайда алаяқтар:

1. «Локатор» (Find My) сервисі арқылы смартфонды бұғаттайды;
2. Экранға құрылғы ұрланғаны туралы жалған хабарлама мен олармен байланысу нұсқаулығын шығарады;
3. Құрылғыны бұғаттан шығару үшін төлем талап етеді;
4. Жеке деректерді өшіреміз немесе желіде жариялаймыз деп қорқытады.

Бопсалау сомасы ондаған мыңнан бастап жүздеген мың теңгеге дейін жетуі мүмкін. Ақшаны аударған күннің өзінде, отбасының төлеуге дайын екенін түсінген алаяқтар көбіне бопсалауын тоқтатпайды.

Бұл схема неліктен іске асады?

Мұндай шабуылдардың сәтті болуының басты себебі – техникалық осалдық емес, адами фактор.

Балалар ойын қауымдастығындағы адамдарға сеніп қалған, ойында тезірек артықшылыққа ие болғысы келеді және өз құрылғысына қолжетімділік берудің салдары қандай болатынын толық ұғынбайды. Сондықтан алаяқтар техникалық бұзуға емес, психологиялық қысым көрсетуге және «тегін сыйлық» уәдесіне баса назар аударады.

Баланы қалай қорғауға болады?

Алаяқтарға алдану қаупін толықтай жою мүмкін емес, алайда цифрлық қауіпсіздіктің негізгі ережелері оны айтарлықтай азайтуға көмектеседі.

Балаға басты ережені түсіндіріңіз: желідегі танысы не уәде етсе де, өз телефонынан бөтен Apple ID аккаунтына ешқашан кіруге болмайды.

Сонымен қатар келесі әрекеттерді орындау ұсынылады:

1. Сатып алулар мен контент жүктеуді ата-ана растауы үшін «Отбасылық қолжетімділік» функциясын баптау;
2. Apple ID-ге қолжетімділікті қалпына келтіру үшін сенімді контактіні қосу;
3. Құрылғының құлпын ашу үшін сенімді код-пароль орнату;
4. Балаға бейтаныс адамдар ұсынған кез келген тегін ойын валютасы, скиндер немесе аккаунттар туралы ұсыныстарды ересектермен бірге тексеру қажет екенін түсіндіру.

Егер құрылғы бұғатталып қалса, не істеу керек?

Егер смартфон бөтен Apple ID-ге кіргеннен кейін бұғатталса, сабыр сақтау маңызды. Алаяқтарға ақша аудармаңыз. Төлем жасау құрылғының ашылатынына кепілдік бермейді және жиі жаңа талаптарға әкеп соғады.

Оның орнына келесі қадамдарды жасаған жөн:

1. Apple компаниясының ресми қолдау қызметіне хабарласу;
2. Құрылғының сізге тиесілі екенін растайтын құжаттарды (түбіртек, сериялық нөмірі бар қорап) дайындау;
3. Егер аккаунтыңыздың бұзылу қаупі бар болса, электронды поштаңыз бен Apple ID құпия сөзін ауыстыру;
4. Бопсалау белгілері байқалған жағдайда құқық қорғау органдарына арыз түсіру.

Кибергигиенаның басты ережесі

Қазіргі кибершабуылдардың көпшілігі күрделі бұзушылықтан емес, пайдаланушының сеніміне кіруден басталады. Балалар алаяқтық схемалардың қалай жұмыс істейтінін неғұрлым жақсы түсінсе, олардың құрбан болу ықтималдығы соғұрлым төмендейді.

Цифрлық қауіпсіздік туралы үнемі сөйлесу, аккаунттардың жұмыс істеу принциптерін түсіндіру және отбасылық құрылғылардың баптауларын қадағалау осындай оқиғалардың алдын алуға және жеке деректер мен құрылғыларға қолжетімділікті сақтап қалуға көмектеседі.

Сондай-ақ, Инстаграмдағы жазбаларымызды оқыңыздар және жазылыңыздар: https://www.instagram.com/p/DXEmXVkgpfl/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA==