Cookies, Super Cookies, Fingerprint және Мақсатты жарнама: бұлардың байланысы қандай?

1. Cookies деген не

Cookies (куки) — бұл веб-сайттар қолданушының браузерінде сақтайтын шағын мәтіндік файлдар. Олар мыналарға мүмкіндік береді:

1. логиндерді және пайдаланушы параметрлерін есте сақтау;
2. сайттағы әрекеттер туралы ақпаратты сақтау (мысалы, себеттегі заттар);
3. пайдаланушының әрекетін бақылап, дербестендіруді жүзеге асыру.

Cookies түрлері:

1. First-party cookies — сіз кірген сайттың өзі жасайды.
2. Third-party cookies — көбінесе жарнама платформалары (Google, Facebook және т.б.) орнататын үшінші тарап қызметтері арқылы жасалады.

2. Super Cookies: одан да қулырақ әдіс

Super cookies — бұл кәдімгі cookies жүйесінен тыс жұмыс істейтін бақылау технологиялары. Олар:

1. провайдер немесе құрылғы деңгейінде сақтала алады;
2. жою қиын және көбінесе автоматты түрде қайта қалпына келеді;
3. қолданушының тұрақты профилін жасау үшін пайдаланылады.

Мысалы: evercookie – ол деректерді браузердің әртүрлі бөліктерінде (LocalStorage, Flash, кэш және т.б.) сақтап, жойылғаннан кейін де қайта қалпына келтіреді.

3. Fingerprinting: браузердің сандық ізі

Browser fingerprinting — бұл пайдаланушыны файлсыз анықтау әдісі. Оның орнына техникалық ақпарат жиналады:

1. браузер мен оның баптаулары туралы;
2. операциялық жүйе жайлы;
3. орнатылған қаріптер, кеңейтімдер, экран ажыратымдылығы және т.б.

Cookies пен super cookies болмаса да, сайт сізді "цифрлық ізіңіз" арқылы тани алады. Бұл әдіс cookies бұғатталған кезде кеңінен қолданылады.

4. Мақсатты жарнама және оның осының бәрін қалай пайдаланатыны

Мақсатты жарнама — бұл пайдаланушының әрекеттері, қызығушылықтары және цифрлық ізі негізінде жарнамаларды көрсету жүйесі. Ол пайдаланады:

1. Cookies – сіздің басқа сайтта тауар іздегеніңізді есте сақтау үшін;
2. Super cookies – сізді "жоюға" жол бермес үшін;
3. Fingerprinting – тіпті cookies болмаған кезде де сізді тану үшін.

Барлық осы әдістер жарнама платформаларына сіздің егжей-тегжейлі профиліңізді жасауға және сәйкес (кейде тітіркендіргіш) жарнамалар көрсетуге көмектеседі.

5. Бұл пайдаланушы үшін нені білдіреді

1. Интернеттегі әрекетіңіз дерлік әрдайым бақыланады — тіпті сіз байқамасаңыз да.
2. Cookies-ті жою толық анонимдікті қамтамасыз етпейді.
3. Жарнама блоктаушылар, VPN және жеке өмірге басымдық беретін браузерлер (мысалы, Brave, Tor) ішінара көмектеседі, бірақ бақылаудан толықтай құтылу мүмкін емес.

6. Қалай (ішінара болса да) өзіңізді қорғауға болады

1. Қосымша қорғауы бар браузерлерді қолданыңыз.
2. Cookies, LocalStorage және кэшті үнемі тазартыңыз.
3. uBlock Origin, Privacy Badger сияқты кеңейтімдерді орнатыңыз.
4. Do Not Track режимін қосыңыз (жүз пайыз кепілдік бермейді, бірақ көмектеседі).
5. Басқа сайттарды шолу кезінде Google/Facebook аккаунттарына кірмеуге тырысыңыз.